Met een (divers) team werken aan inclusiviteit en engagement? Kies voor Deep Democracy!

Teamontwikkeling | Analyse

31 oktober 2018   

Je door collega’s en leidinggevenden gehoord voelen en weten dat je mening ertoe doet: voor de meesten van ons zijn het belangrijke voorwaarden voor engagement. Maar hoe zorg je er binnen een divers team voor dat iedereen zich gehoord voelt? Als er besluiten moeten worden genomen, hebben immers altijd dezelfde mensen het hoogste woord. Een krachtige methode die aan populariteit wint en bovendien mooi in combinatie met Insights Discovery kan worden gebruikt, is Deep Democracy.

Inclusieve besluitvorming

Deep Democracy werd eind jaren tachtig bedacht door de Amerikaanse psychotherapeut Arnold Mindell en in de jaren negentig – in post-Apartheid Zuid-Afrika – door Myrna en Greg Lewis uitgewerkt tot een besluitvormingsmethode die binnen organisaties kan worden gebruikt. Het echtpaar had de uitdagende opdracht gekregen ervoor te zorgen dat de zeer diverse medewerkers van het elektriciteitsbedrijf Eskom op een gelijkwaardige manier met elkaar gingen samenwerken. Hun doel: iedereen zover krijgen dat hij zijn stem durft te laten horen. Want als een deel van de groep zijn mening niet durft te geven of niet wordt gehoord, wordt de kiem gelegd voor onrust en sabotage.

Diversiteit in teams benutten

De ‘Lewis-methode’ was succesvol en wordt inmiddels over de hele wereld toegepast om teams en organisaties effectiever te maken. Niet alleen omdat je met Deep Democracy ‘de lucht klaart’ wanneer er conflicten zijn. Maar ook omdat teams betere besluiten gaan nemen. Deep Democracy draait namelijk om het toevoegen van de wijsheid van de minderheid aan het besluit van de meerderheid. De achterliggende overtuiging: als we de in een team aanwezige diversiteit aan kennis, talenten, ervaringen en emoties combineren, nemen we rijkere en daardoor krachtigere besluiten. 

Het conflict opzoeken

Een belangrijk uitgangspunt van Deep Democracy is dat je niet probeert om gedoe of een conflict te voorkomen, maar dat je dit juist opzoekt. Dat doe je door ‘de waterlijn te laten zakken’. Deep Democracy vergelijkt een team met een ijsberg. Boven de waterlijn bevindt zich alles waar alle teamleden van op de hoogte zijn (het groepsbewuste). Onder de waterlijn bevindt  zich alles wat nog niet iedereen weet, wat niet met iedereen is gedeeld, of door sommigen niet goed is begrepen (het groepsonbewuste).

Als je de waterlijn laat zakken, haal je naar het groepsbewuste wat zich in het groepsonbewuste bevindt: de onuitgesproken irritaties en niet geventileerde meningen, die als je er niets mee doet de sfeer in een team behoorlijk kunnen verzieken. En die op den duur zelfs voor ‘oorlog’ kunnen zorgen – als kleine vissen die venijnige haaien worden. De Sabotagelijn laat de uiteenlopende manieren zien waarop die verborgen boosheid zich kan uiten. Beschouw hem als een signalenkaart: wordt er bijvoorbeeld binnen een team veel geroddeld, dan is het hoog tijd voor een gesprek: wat roert zich onder water waar we mee aan de slag moeten?

Bron van creativiteit en vernieuwing

We doen teams en organisaties tekort als we zeggen dat je onder de waterlijn alleen boosheid en miskenning vindt. Het groepsonbewuste is ook en misschien wel vooral een bron van creativiteit en vernieuwing. Je vindt er originele ideeën en invalshoeken, onverwachte talenten en wijsheid. Alles wat mensen – misschien uit angst – (nog) niet met de groep hebben gedeeld. Met Deep Democracy creëer je een veilige omgeving voor de afwijkende mening of de alternatieve kijk op de zaak die misschien wel precies is wat het team of de organisatie op dat moment nodig heeft.

Krachtige combinatie: Deep Democracy en Insights Discovery

Het kleurenmodel van Insights Discovery geeft mensen op een toegankelijke manier inzicht in zichzelf en anderen en leert hen verschillen te waarderen. Daarbij geeft het Insights-teamwiel een helder beeld van hoe een team in elkaar zit en waar onderlinge verschillen in persoonlijkheidsvoorkeuren tot tegenstellingen kunnen leiden. Dat maakt Insights bij uitstek geschikt als startpunt voor Deep Democracy: we hebben gezien hoe we van elkaar verschillen, laten we nu eens kijken hoe we die verschillen kunnen benutten en tot commitment en creativiteit kunnen komen. Is er sprake van een onderstroom, dan helpt Insights Discovery om een veilige omgeving te creëren waarin onuitgesproken zaken boven water kunnen worden gehaald. Het gedachtegoed van Jung leert ons immers dat als twee mensen naar eenzelfde situatie kijken, ze allebei iets anders kunnen zien en dat het een niet minder waar is dan het ander. Het sluit perfect aan bij één van de veiligheidsprincipes van Deep Democracy: niemand heeft het monopolie op de waarheid. 

 

 


Thea Draijer

Thea Draijer is interim manager en teamcoach. Ze is geaccrediteerd in zowel Insights Discovery als Deeper Discovery en t/m level 4 gecertificeerd in Deep Democracy. Thea droomt van en wil bijdragen aan een wereld waarin diversiteit een kracht is en geen bedreiging. Ze nodigt mensen uit zonder oordeel nieuwsgierig te zijn naar elkaar en daarmee het samenwerken (en samen leven) zoveel aangenamer en effectiever te maken.

Meer van deze auteur

Minka Jongkind

Minka Jongkind is internationaal erkend opleider in de verschillende levels van Deep Democracy en verbonden aan Jitske Kramer’s Human Dimensions. Vanuit haar eigen organisatie MetMinka werkt ze als teamcoach en mediator veelvuldig met Deep Democracy en Insights Discovery. Vanuit nieuwsgierigheid en met een open mind stelt Minka vragen bij vanzelfsprekendheden en creëert zij bedding voor het niet-gevoerde gesprek. Haar focus: een inclusieve samenleving.

Meer van deze auteur

Relevante artikelen